Il-kċina Maltija hija umli u ta' ħafna kulturi

X'inhi l-kċina Maltija? F'Jannar 2025, BusinessNow staqsiet din il-mistoqsija lil Jonathan Brincat. L-artiklu kien ir-raba' parti ta' serje ta' seba', li dehret l-ewwel fir-rivista Business Now tal-2024^[1].

It-tweġiba tiegħu kienet sempliċi u sabiħa. Qal li l-ikel Malti huwa modest, maħluq minn ħafna influwenzi, marbut mal-istaġuni u mmexxi mill-prodotti lokali^[1]. F'gżira żgħira fin-nofs tal-Mediterran, kull kultura ħalliet xi ħaġa fil-borma.

Qal ukoll li l-kċina ta' Noni hija mibnija fuq it-tradizzjonijiet Maltin. Tista' tkun xi ħaġa li kienet tittiekel 500 sena ilu, jew xi ħaġa ħafna iktar riċenti^[1]. L-importanti huwa li l-għerq ikun Malti.

Il-platt favorit

Imbagħad semma d-dixx favorit tiegħu. Mhux xi ħaġa sofistikata. Patata organika mir-razzett ta' Ta' Guzman, mal-bebbux imsajjar bil-mod, l-ispinaċi, it-tewm frisk u l-bżar iswed^[1]. Qal li dan id-dixx jinfaqa' bit-togħmiet li juru x'għandha toffri l-gżira tagħna^[1].

Ftira tas-sajf

Għas-sajf, l-għażla tiegħu hija ftira friska. Mat-tadam taż-żenguli misjur, iż-żejt taż-żebbuġa, il-melħ tal-baħar, il-bżar u l-ħabaq. Fil-ġenb, żebbuġ, ġbejna u basal nej, biex kull ingredjent jindaq waħdu^[1]. Hawn tara chef stellat li jħobb l-iżjed affarijiet sempliċi.

Din il-filosofija tidher ukoll fil-menu ta' Noni. Il-Michelin Guide jgħid li r-restorant juża ingredjenti tal-istaġun, l-iktar lokali, u jbiddel platti tradizzjonali fi stil kontemporanju^[3].

Ambaxxatur

Il-vuċi ta' Brincat tinstema' wkoll barra mill-kċina. Huwa l-ambaxxatur tax-xampanja Nicolas Feuillatte f'Malta^[2]. Il-kantina tiegħu tgħid li jieħu ispirazzjoni min-natura, mill-ivvjaġġar, mill-arti u mil-letteratura. Id-deżerta tal-firma tiegħu għandha isem Malti ħafna: Te Fit-Tazza^[2].

Il-kantina ta' Nicolas Feuillatte qalet li s-sid tal-kantina, Guillaume Roffiaen, baqa' impressjonat bit-togħmiet u bil-kreattività tiegħu^[2]. Għal chef Malti, li jintgħażel minn dar tax-xampanja Franċiża huwa sinjal ieħor li l-kċina tiegħu tinftiehem barra.

Jagħmel ukoll xogħol ta' mentor. Jgħin lil koki żgħażagħ u jħeġġiġhom ipoġġu l-passjoni għat-tisjir l-ewwel^[2]. Huwa messaġġ li jaqbel ma' dak li jgħid dwar il-kċina Maltija: l-affarijiet sempliċi, magħmula bl-imħabba, huma l-aħjar^[1][2].