Wijnkelderboek met Drinkvenster
Een kelder is geen voorraad. Een doos tomaten is waard wat ze kostte tot ze op is; een doos wijn is waard wat ze kostte gedurende een aantal jaren, en daarna niets meer. Dat aantal onthoudt niemand voor veertig flessen. Zet je kelder hier in, en de tool zegt per fles of ze nog te jong is, op dronk, aan haar laatste jaar bezig of over datum — met het geld dat eraan hangt.
Zo werkt het
- 1
Zet je flessen erin
Eén regel per wijn: binnummer, naam, stijl, jaargang, aantal flessen en wat ze kostte. De verkoopprijs mag je leeg laten; die staat er alleen om te zien wat je kelder oplevert als hij helemaal uitgeschonken raakt.
- 2
Kies de stijl, niet de streek
Vierentwintig stijlen, gegroepeerd per kleur, elk met de jaren waarin die wijn goed drinkt. Een muscadet drinkt twee jaar, een barolo vijfentwintig. Je typt nergens een datum in: stijl plus jaargang is genoeg.
- 3
Lees af wat er weg moet
De tool zet elke fles in precies één toestand — nog te jong, op dronk, laatste jaar, over datum — en telt het geld per toestand op. Wijnen zonder jaargang staan altijd op dronk; die zijn gebotteld om nu te drinken.
- 4
Print het kelderboek
A4 liggend, op binnummer, met een lege telkolom. Print het blanco en tel de kelder met een balpen in de hand, of typ het in en print het als je register. Een leeg vak drukt af als een lijn, nooit als een gat.
- 5
Print de haallijst
A4 staand, alleen de flessen die aan hun laatste jaar bezig zijn of er al over. Dat is het blad voor wie beslist wat er deze maand op de kaart komt en wat per glas weg mag voor het niets meer waard is.
Wanneer drinkt welke wijn?
| Stijl | Drinkvenster | Wijn |
|---|---|---|
| Frisse bubbelsBubbels | 0–3 | Prosecco · Cava · Sekt |
| Champagne zonder jaargangBubbels | 0–5 | Champagne NV · Crémant |
| Champagne met jaargangBubbels | 4–20 | Champagne millésimé · Franciacorta Riserva |
| Frisse droge witteWit | 0–2 | Muscadet · Pinot Grigio · Vinho Verde |
| Aromatische witteWit | 0–3 | Sauvignon Blanc · Albariño · Grüner Veltliner |
| Witte op houtWit | 1–6 | Chardonnay barrique · Rioja Blanco |
| Witte om te bewarenWit | 2–10 | Chablis 1er Cru · Meursault · Sancerre |
| Droge rieslingWit | 1–10 | Riesling trocken · Grüner Veltliner Smaragd |
| Restzoete rieslingWit | 3–20 | Riesling Kabinett · Spätlese |
| Droge roséRosé | 0–2 | Côtes de Provence · Bandol rosé |
| Lichte rodeRood | 0–3 | Beaujolais · Gamay · Zweigelt |
| Pinot noir, dorpsniveauRood | 1–8 | Bourgogne rouge · Spätburgunder |
| Pinot noir, topniveauRood | 3–15 | Gevrey-Chambertin · Volnay 1er Cru |
| Dagelijkse bordeauxRood | 1–6 | Bordeaux Supérieur · Merlot |
| Bordeaux om te leggenRood | 5–25 | Cru Classé · Pomerol · Saint-Émilion Grand Cru |
| Rode rhône & grenacheRood | 1–8 | Côtes du Rhône · Grenache · Garnacha |
| Noordelijke syrahRood | 3–18 | Hermitage · Côte-Rôtie · Cornas |
| Italiaanse dagelijkse rodeRood | 1–6 | Chianti · Valpolicella · Montepulciano |
| Italiaanse bewaarwijnRood | 5–25 | Barolo · Barbaresco · Brunello · Amarone |
| Rioja reservaRood | 3–15 | Rioja Reserva · Ribera del Duero Reserva |
| Stevige rode om te bewarenRood | 2–12 | Douro · Priorat · Cabernet Sauvignon · Malbec |
| Edelzoete wijnZoet & versterkt | 3–30 | Sauternes · Tokaji Aszú · Trockenbeerenauslese |
| Vintage portZoet & versterkt | 10–40 | Vintage Port |
| Versterkte wijn, drinkklaarZoet & versterkt | 0–5 | Tawny Port · Sherry · Madeira |
Vijf termen die je kelderboek nodig heeft
Ze staan hier omdat ze op je blad terechtkomen en omdat de helft van de discussies in een kelder over precies deze woorden gaat.
- Jaargang
- Het jaar waarin de druiven geoogst zijn — niet het jaar van botteling en niet het jaar van aankoop. Het is het enige getal waaruit een drinkvenster te berekenen valt, en het staat op elke fles die er een heeft.
- Zonder jaargang
- Wijn die uit meerdere oogsten geassembleerd is: de meeste champagne, port tawny, sherry en zo goed als alle huiswijn. Ze wordt gebotteld om meteen gedronken te worden, dus er is geen venster en er valt niets te bewaken. In dit boek staat ze altijd op dronk.
- Drinkvenster
- De jaren waarin een wijn goed drinkt: van het jaar waarin ze open komt tot het laatste jaar waarin ze het nog doet. Erna is de fles niet per se ondrinkbaar, maar wel onverkoopbaar aan een gast die er geld voor betaalt.
- Binnummer
- De plaats in je kelder, niet de plaats op je kaart. A3, rek 2, vak 7 — wat je ook gebruikt, zolang iemand die de kelder niet kent de fles ermee vindt. Zonder binnummer is een kelderboek een lijst en geen kaart.
- Kelderrotatie
- Hoe lang je geld gemiddeld in de kelder staat voor het weer omzet wordt. Een kelder die traag draait is niet fout — bewaarwijn hoort traag te draaien — maar je moet weten hoeveel er vaststaat, want dat geld kun je dit seizoen niet uitgeven.
Veelgestelde vragen
Is dit wijnkelderboek gratis?
Ja, volledig gratis, zonder account en zonder installatie. Alles blijft in je eigen browser staan; er wordt niets geüpload. Je vult het in en print rechtstreeks.
Waar komen die drinkvensters vandaan?
Uit de stijl, niet uit de fles. Elke stijl draagt het aantal jaren na de jaargang waarin wijn van dat type in een restaurantkelder goed drinkt. Het zijn bewust voorzichtige vensters: een wijn die een verzamelaar nog prachtig vindt, is voor een gast die er zestig euro voor betaalt vaak al voorbij.
Mijn wijn heeft geen jaargang. Wat doet de tool dan?
Die zet ze op dronk en laat het venster leeg. Champagne zonder jaargang, tawny port, sherry en huiswijn zijn gebotteld om nu gedronken te worden — er valt geen klok op te zetten, en ze mogen nooit als 'over datum' op je haallijst belanden.
Is dit een waardebepaling van mijn kelder?
Nee. De tool rekent met wat je voor de flessen betaald hebt, want dat is wat een kelderboek hoort vast te leggen. Wat een koper of een verzekeraar ervoor neertelt is een andere vraag, en die hoort bij je boekhouder.
Wat is het verschil met de wijnkaartmaker?
De wijnkaartmaker ontwerpt wat de gast leest. Dit boek houdt bij wat jij bezit. Een fles verlaat dit boek en komt op die kaart terecht — en de kaart hoort te veranderen zodra dit boek zegt dat een venster sluit.
Hoeveel flessen kan ik erin zetten?
Zoveel als je wil; het blijft één lijst en er zit geen limiet op. Voor een kelder van een paar honderd flessen werkt het comfortabel. Sla het op met binnummers en het kelderboek is meteen ook je telblad.
Dit is een huisregister, geen waardebepaling en geen verzekeringslijst. Wat een fles waard is voor een koper, welke accijns- en voorraadregels gelden en waarvoor een kelder verzekerd moet zijn verschilt per land — leg dat vast met je eigen boekhouder en je eigen polis, niet op dit blad.