In dit artikel
Richtlijn (EU) 2024/825 verbiedt vage klimaatclaims zoals "klimaatneutraal" of "eco-vriendelijk" zonder bewijs, en dat geldt vanaf 27 september 2026 voor elk bedrijf dat een claim aan een consument doet — je menukaart inbegrepen. De meeste eigenaars hebben er nog nooit van gehoord, en wie vandaag al "CO2-neutraal" op de kaart zet omdat de zaak koolstofkredieten koopt, doet precies wat deze wet wil stoppen.
Elke EU-richtlijn die de horeca raakt, wordt hier ergens besproken — de AI Act, de Europese Ontbossingsverordening voor koffie en chocolade, de verpakkingsregels. Deze is de eerste die rechtstreeks over de WOORDEN op je kaart gaat, niet over je voorraad, je kassa of je leveranciers.
Richtlijn (EU) 2024/825, kortweg de "Empowering Consumers"-richtlijn, wijzigt de Europese regels over oneerlijke handelspraktijken. Ze is al sinds maart 2024 van kracht, moet tegen 27 maart 2026 in elk lidstaat omgezet zijn, en geldt voor elk bedrijf vanaf 27 september 2026. Dat is dit jaar nog.
De wet raakt drie dingen die in de horeca zo gewoon zijn geworden dat niemand er meer bij stilstaat: het woord "klimaatneutraal" op een menukaart of website omdat je koolstofkredieten koopt, een zelfgetekend groen blaadje naast een gerecht, en de belofte "we zijn tegen 2030 CO2-neutraal" zonder dat daar een concreet plan achter zit.
Dit artikel legt de 4 regels uit zoals ze effectief in de wet staan, en geeft daarna de eerlijke, wél toegelaten manier om de klimaatimpact van een gerecht te tonen — gebaseerd op de meest geciteerde wetenschappelijke studie over de klimaatimpact van voedsel, niet op een logo dat je zelf verzon.
Waarom dit je kaart raakt, en niet alleen je marketing
Een menukaart is een handelspraktijk zodra ze iets beweert waarop een gast zijn keuze baseert. Dat is precies hoe de wet een "milieuclaim" definieert: elke boodschap die de indruk geeft dat een product of een zaak een gunstige impact heeft op het milieu. "Klimaatneutraal diner", een blaadje-icoon naast de veggie-optie, "duurzaam gevangen vis" — het zijn stuk voor stuk milieuclaims, of ze nu op papier, op je website of op Instagram staan.
Dat maakt dit anders dan de meeste EU-regels die hier besproken worden. De Ontbossingsverordening raakt je koffie- en chocoladeleverancier; de AI Act raakt software die je misschien niet eens gebruikt. Deze wet raakt de zin die je zelf typte toen je de kaart voor de zoveelste keer herdrukte.
En de handhaving is niet nieuw of experimenteel: ze loopt via het bestaande EU-kader voor consumentenbescherming, dat sinds 2022 al toelaat om bij wijdverspreide inbreuken boetes op te leggen tot 4% van de jaaromzet in de betrokken lidstaat. Voor één zelfstandige zaak ligt de kans op zo'n plafondboete extreem laag — maar de bewijsplicht geldt voor elke grootte, vanaf dag één.
De 4 regels, zoals ze in de wet staan
De richtlijn voegt vier nieuwe praktijken toe aan de EU-"zwarte lijst" van handelspraktijken die altijd als oneerlijk gelden — geen grijze zone, geen "het hangt ervan af". Hieronder de vier zoals ze een restaurant concreet raken, in de volgorde waarin een kaart ze meestal overtreedt.
1. Geen generieke claim zonder bewijs van écht uitstekende milieuprestatie
"Eco", "groen", "klimaatvriendelijk", "bewust", "duurzaam" — de wet noemt deze woorden letterlijk als voorbeelden van een generieke milieuclaim. Ze mogen alleen nog als je kan aantonen dat je zaak op dat punt écht uitstekend scoort, niet gewoon "beter dan vroeger" of "we doen ons best".
Het verschil zit in specificiteit. "Onze vis is duurzaam" is een gevoel. "Onze vis draagt het MSC-label" is een feit dat een gast kan controleren. De eerste zin is vanaf 27 september 2026 een inbreuk zodra iemand ernaar vraagt en je geen bewijs kan tonen; de tweede nooit.
2. Koolstofkredieten kopen mag; het woord "neutraal" ervoor gebruiken niet meer
Dit is de meest specifieke van de vier regels, en de meest onderschatte: de wet verbiedt met naam de claim dat een product of dienst een neutrale, verminderde of positieve impact heeft op het klimaat OMDAT je de uitstoot compenseert via koolstofkredieten.
Koolstofkredieten kopen blijft toegestaan — herbebossingsprojecten steunen is geen probleem. Het probleem is de zin die volgt: "…en daarom is dit diner klimaatneutraal". Die conclusie mag niet meer op een compensatie steunen, hoe legitiem het project ook is.
Hieronder vijf voorbeelden van hoe dat er in de praktijk uitziet: de claim die nu wél op veel kaarten staat, en het feit dat je in de plaats kan zetten.
Links de zin die vanaf 27 september 2026 een inbreuk is. Rechts een specifiek, controleerbaar feit dat hetzelfde vertelt — zonder het woord "neutraal" of een niet-gecertificeerd label.
Dit zijn richtlijnen, geen juridisch advies — voor een claim die specifiek voor jouw zaak juridisch waterdicht moet zijn, raadpleeg een jurist gespecialiseerd in consumentenrecht.
3. Een label zonder echte certificering is straks verboden — cijfers zijn het alternatief
Een tweede blacklist-praktijk: een duurzaamheidslabel tonen dat niet steunt op een certificeringsschema of niet is opgezet door een overheid. Het handgetekende groene blaadje dat een kok ooit zelf ontwierp, valt daar recht onder — hoe goedbedoeld ook.
De veilige weg is dan een echt label (EU Ecolabel, MSC, ASC, het biologische EU-blaadje) mét certificaatnummer. Maar niet elke zaak kan of wil voor elk gerecht een certificering aanvragen. Het alternatief dat wél overeind blijft: geen label tonen, maar een getal — gebaseerd op publiek gepubliceerde wetenschap in plaats van een eigen ontwerp.
Daarom staat hieronder een klimaatbandsysteem gebouwd op de meest geciteerde studie over de klimaatimpact van voedsel wereldwijd (Poore & Nemecek, Science, 2018): geen claim, geen label, gewoon een cijfer met een bron.
Wereldwijde gemiddelden uit Poore & Nemecek (Science, 2018), de grootste meta-analyse ooit over de klimaatimpact van voedsel (bijna 40.000 boerderijen in 119 landen). De cijfers zijn brede, veelgeciteerde vuistregels — geen certificaat voor jouw specifieke leverancier.
Opvallend: gekweekte garnalen zitten in dezelfde hoge band als rundvlees door de ontbossing van mangrovebossen voor kweekvijvers — een cijfer dat op geen enkele kaart staat, maar wetenschappelijk goed gedocumenteerd is.
4. Een belofte voor de toekomst heeft een plan nodig, geen slogan
De vierde regel raakt de zin "tegen 2030 zijn we klimaatneutraal". Zo'n toekomstclaim mag alleen nog als ze steunt op een duidelijk, publiek beschikbaar en controleerbaar implementatieplan met tussentijdse doelen — niet op een ambitie die nergens is opgeschreven.
Dat plan moet niet ingewikkeld zijn. "We verminderen het aandeel rundvlees op de kaart elk jaar met 10%, en publiceren dat cijfer op onze website" is specifiek, controleerbaar en haalbaar voor een zaak van elke grootte. "Klimaatneutraal in 2030" zonder verdere uitleg is precies het soort claim dat de wet nu blokkeert.
Bereken de klimaatband van één gerecht
Dit is precies het soort cijfer dat regel 3 hierboven toelaat: geen label, geen claim van "neutraal", gewoon een schatting met een bron erbij. Kies een hoofdingrediënt en een portiegewicht, en de tool toont de geschatte uitstoot, de band, en een concreet vergelijkingspunt.
Belangrijk: dit is een schatting op basis van wereldwijde gemiddelden, geen levenscyclusanalyse van jouw specifieke gerecht. Gebruik het om zelf te begrijpen waar de impact zit — niet als het exacte cijfer dat je op een kaart drukt zonder verdere onderbouwing.
Klimaatband-schatter
Kies een hoofdingrediënt en een portiegewicht.
Geschatte impact van deze portie
Wereldwijd gemiddelde uit Poore & Nemecek (2018), niet gecertificeerd voor jouw specifieke leverancier.
Zet je dit cijfer op een kaart, wees dan even specifiek over de bron als je zou zijn bij een prijs: "± {x} kg CO2e, wereldwijd gemiddelde (Poore & Nemecek, 2018)" is een controleerbaar feit. "Klimaatvriendelijk gerecht" zonder die bron is precies de generieke claim die regel 1 verbiedt.
En de omgekeerde les is minstens zo bruikbaar: een kaart die op deze manier laat zien dat de plantaardige optie een fractie van de impact heeft van het rundvlees, overtuigt een gast beter dan eender welk groen blaadje — zonder ook maar één woord te claimen dat een advocaat zou moeten nakijken.
Je aanpak vóór de twee data in 2026
Je hoeft niets te herdrukken vóór 27 september 2026 — de wet raakt de bewoording, niet het papier. Wat wél nu al kan en gratis is: je website en sociale media aanpassen. De rest volgt op je eerstvolgende herdruk.
Vóór 27 maart 2026 — inventariseer wat er al staat
- Loop je menukaart, website, verpakking en sociale media na op elk woord uit "eco, groen, duurzaam, klimaatvriendelijk, neutraal"
- Markeer elke claim waar je geen concreet bewijs voor hebt liggen
- Controleer elk logo of icoon: staat er een echt certificeringsschema achter, of is het zelf getekend?
Vóór 27 september 2026 — vervang of onderbouw
- Herschrijf elke vage claim naar een specifiek, controleerbaar feit (zie de 5 voorbeelden hierboven)
- Verzamel het bewijs voor wat je behoudt: leveranciersattesten, certificaatnummers, eigen metingen
- Verwijder "klimaatneutraal" bij elke claim die op compensatie steunt, ook als de kredieten echt zijn
- Vervang een niet-gecertificeerd logo door het klimaatband-cijfer hierboven, of door een echt certificaat
Als je toch iets over klimaatimpact wil zeggen
- Gebruik het ingrediënt-gebaseerde bandsysteem in plaats van een dure levenscyclusanalyse per gerecht
- Presenteer het als een positieve keuze ("lagere impact"), niet als een waarschuwing — dat werkt beter én is feitelijk juister
- Houd de onderliggende bron bij de hand voor het geval een gast — of een inspecteur — ernaar vraagt
Het gaat niet over minder zeggen, maar over specifieker zeggen
Deze wet verbiedt geen enkele écht duurzame praktijk. Ze verbiedt de vage zin die niets zegt zodra iemand doorvraagt. Een zaak die effectief lokaal inkoopt, effectief afval sorteert of effectief minder rundvlees serveert, heeft na 27 september 2026 nog steeds evenveel te vertellen — alleen concreter dan voorheen.
Wie vandaag "klimaatneutraal" op de kaart heeft staan omdat de zaak koolstofkredieten koopt, hoeft niet te wachten op een controle om dat aan te passen: de tekst aanpassen op de website kan deze week, en de kaart zelf op de volgende herdruk.
En wie nog niets over klimaatimpact vermeldt, heeft nu een eerlijke manier om dat wél te doen: geen logo, geen belofte, gewoon een cijfer met een bron — precies wat de wet toelaat.